Visievorming via 'stakeholder deliberation'
Van TNO transitie wiki
Hoofdpagina → Toolbox → Visievorming via 'stakeholder deliberation'
Inhoud |
[bewerk] Kern
Visie-ontwikkeling kan vormgegeven worden door simpelweg te analyseren wat de meest belangrijke actoren in het systeem een gewenste ontwikkeling en gewenst doel vinden. Dit werkt goed in situaties waar de visie en probleemperceptie van actoren relatief gemakkelijk uit externe bronnen of korte interviews kan worden gehaald.
[bewerk] Doel en Toepassingen
Het doel is op basis van de kennis van en over de actoren helder te krijgen welk doel zij ten aanzien van het oplossen van bepaalde problemen nastreven. In feite probeert een externe partij de 'visie' van de stakeholder te achterhalen.
[bewerk] Meerwaarde
De methode is relatief goedkoop. Men probeert simpelweg op basis van bestaande uitingen van de actor of actorcoalitie (publicaties, interviews) te achterhalen waar die actor(coalitie) voor staat. Men vermijdt ook directe interactie tussen actoren, die soms vertekenend kan werken (strategisch gedrag, uitingen van 'gewenste' of politiek correcte stellingnames, etc.).
[bewerk] Achtergrond en Toelichting
Zie hierboven en hieronder
[bewerk] Uitvoering
Deze wijze van ‘visie-ontwikkeling’ betekent het volgende:
- baken het systeem af, en inventariseer welke actoren in principe een rol spelen.
- selecteer de actoren die een rol moeten spelen in het proces. Dit is een stap op zich, die goed moet worden overwogen in het licht van de hiervoor genoemde doelen. Bijvoorbeeld:
- indien het doel een omslag van het mainstream regime is, moeten aandacht besteed worden aan regime-actoren;
- indien het gaat om vorming van vernieuwings-coalities, moet aandacht besteed worden aan vernieuwers
- doe een korte literatuuranalyse (vakbladen, tijdschriften, kranten) om te achterhalen welke visie een actor-coalitie heeft, eventueel aangevuld met korte (telefonische) interviews
- analyseer overeenkomsten en verschillen.
Let er hierbij op dat actoren in de regel 'gelaagde' visies hebben. Auteurs als Sabatier, Schön en Rein, en Fischer constateerden dat actoren vaak operationele wensbeelden hebben, die relatief flexibel en veranderlijk zijn. Daarachter zit in de regel een 'deep normative core', de fundamentele houding van de actor(coalitie), die veel stabieler is. Een voorbeeld uit het veld van toxische stoffen. Soms ziet men een actor roepen dat hij/zij tegen de PVC industrie is wegens dioxines, een tijdje later wegens weekmakers, en weer later omdat het PVC niet goed kan worden gerecycled. De het onderliggende frame blijkt echter een (sterke) uiting van een voorzorgbenadering: de actor voelt zich veel prettiger bij productiesystemen die grotendeels gebruik maken van verbindingen die reeds in ecosystemen voorkomen, geen persistente stoffen uitstoten, en die 'inherent veilig' zijn. Het is essentieel grip op deze onderliggende visies te krijgen, en niet alleen in de oppervlakkige, operationele uitingen daarvan.
[bewerk] Resultaat
Een overzicht van ideaaltypische beelden waaraan de toekomst moet voldoen, bezien door de bril van diverse stakeholders.
[bewerk] Aandachtspunten
- Door het geheel ontbreken van een procescomponent is de werkvorm (een externe onderzoeker inventariseert doelen) niet geschikt voor het ontwikkelen van het vormen van coalities en gezamenlijke agenda’s die de visie moeten vormgeven.
- Er kan ook geen eerste- of tweede orde leerproces op gang komen: partijen kunnen niet ‘leren’ van elkaars ideeën.
[bewerk] Bronnen
Personen binnen TNO
Projecten binnen TNO
- Frames in the toxicity controversy, A. Tukker, Kluwer, Dordrecht, 1999 (boekversie proefschrift)
Bronnen buiten TNO
Tools
