Oorzaak-gevolganalyse
Van TNO transitie wiki
Hoofdpagina → Toolbox → Oorzaak-gevolganalyse
Inhoud |
[bewerk] Doel en toepassingen
Een oorzaak-gevolganalyse behelst het stelselmatig zoeken naar de oorzaken van een probleem, door telkens de vraag te stellen waar het probleem een gevolg van is. Een oorzaak-gevolganalyse geeft antwoord op de vraag "Wat zijn de werkelijke oorzaken en gevolgen van de onvervulde behoefte en/of het probleem?"
[bewerk] Meerwaarde
Een oorzaak-gevolganalyse is van toepassing indien de oorzaak van een probleem niet duidelijk is. De analyse kan helpen om de eindoorzaak van het probleem te identificeren. Zolang deze niet boven water is gekomen, bestaat het risico dat de geïdentificeerde oplossingen alleen symptomen wegnemen, terwijl het probleem blijft bestaan.
[bewerk] Achtergrond en toelichting
Voor sommige problemen, zoals bijvoorbeeld de verdroging van natuurgebieden, geldt dat we de oorzaken wel weten, maar deze niet weg kunnen nemen. Toch zijn we uiteraard geïnteresseerd in nieuwe ideeën om de gevolgen van het probleem op te lossen of tenminste te beperken. We moeten het probleem dan anders definiëren: niet zozeer dus bijvoorbeeld vragen naar de oorzaken van de verdroging van natuurgebieden, maar de vraag stellen: “hoe zorgen we ervoor dat de natuurwaarde hoog blijft ondanks de lage grondwaterstand?”
[bewerk] Uitvoering en resultaat
Men kan oorzaken en gevolgen inzichtelijk krijgen door het opstellen van een visgraatdiagram zoals in figuur 1. Bij het maken van een visgraatanalyse zoekt men eerst naar directe oorzaken van het probleem (eerste orde oorzaken). Daarna zoekt men naar de oorzaken achter de eerste orde oorzaken (tweede orde oorzaken) en indien nodig naar de oorzaken die daar weer aan ten grondslag liggen (derde orde oorzaken). Dit doet men door 3 keer de ‘waarom’-vraag te stellen. De rangorde van oorzaken die dan ontstaat wordt gepresenteerd als een visgraat.
[bewerk] Bronnen
Beschrijvingen over specifieke oorzaak-gevolganalysetechnieken zoals ‘root cause analysis’ kunt u vinden in bijvoorbeeld:
- Fagerhaug, T. and Anderson B. (1999). Root Cause Analysis: Simplified Tools and Techniques, Elsevier Science & Technology Books, London, ISBN 0873894669, meer informatie (internationaal) (nationaal).
Tools
